Bij Tism Hotspot hebben we ervoor gekozen om ook de interesses van de persoon mee op het prikkelID te vermelden. Soms zijn er mensen waarbij het allemaal een beetje te veel is. Ze krijgen allerlei prikkels tegelijk te verwerken en dat overspoelt hen soms. Door dan over de specifieke interesses van de persoon te praten, kan je er mee voor zorgen dat de persoon terug wat ontprikkelt. Je kan het patroon van overspoeling doorbreken door vragen te stellen over deze specifieke interesses. De vragen WIE? – WAT? – WAAR? – WANNEER? -HOE? kunnen je daarbij helpen.

Voorbeelden:

• Wat is dat precies?
• Doe je dit alleen of met anderen?
• Wat moet je dan doen?
• Wat vind je er zo interessant aan?
• Waar kan je dit doen?
• Wanneer doe je het?

Het is hierbij natuurlijk wel belangrijk rekening te houden met de persoon die overprikkeld is. Probeer een vraag of twee, schat goed in tot waar je kan gaan en zorg er zeker voor dat je hem of haar niet nog meer overprikkelt door dit te doen.
Hoe zie je dat je dit beter niet doet?

De persoon zal:

• zich nog harder afsluiten (vb. oren afdekken, van je weggaan, van je wegdraaien, …).
• verzet tonen (vb. beginnen te schreeuwen, roepen dat je weg moet gaan, …).
• volledig blokkeren en eventueel helemaal niet meer reageren.

Wees niet bang van de overprikkelde persoon. Het zijn mensen zoals jij en ik. Ze hebben het op dat moment gewoon even moeilijk. Hun emmertje is op dat moment overgelopen. Rust, begrip en aanwezigheid kunnen veel doen op zo’n moment. Nabijheid en weten dat ze er niet alleen voor staan, zijn enorm belangrijke signalen op zo’n moment. Soms is in dezelfde ruimte zitten zonder te praten voldoende. Het biedt veiligheid en vertrouwen, en geeft de persoon die geblokkeerd is toch de ruimte om weer tot zichzelf te komen.

Hoe komt het dat sommige jongeren of volwassenen sneller getriggerd worden dan anderen? Wel, dat heeft met verschillende factoren te maken. Dit kan te maken met een effectieve ontwikkelingsstoornis of door een cognitieve achterstand, maar – veel vaker !!! – evenzeer gewoon met dat wat een persoon op een bepaald moment meemaakt in zijn of haar leven. Als ons autonoom zenuwstelsel slecht afgeregeld staat, zijn we nu eenmaal gevoeliger hiervoor.

Heb je als kind al een zwaar rugzakje door wat je al allemaal hebt meegemaakt of door de situatie in het gezin waar je opgroeit , dan is je emmertje gewoon sneller vol en duurt het soms langer om terug het evenwicht te vinden. Als volwassene is dat net zo. Hoe voller de emmer, hoe sneller hij zal overlopen. Het is en blijft dus belangrijk om te zoeken naar dingen die je doen ontspannen, tot rust komen en die je dus het evenwicht weer doen terugvinden.

Als buitenstaander is het belangrijk om de triggers (die de situatie veroorzaken en de persoon doen vastlopen) te benoemen. Doe dit OBJECTIEF, NEUTRAAL en ZONDER OORDEEL. Toon vooral begrip.

1 Benoem DAT WAT JE ZIET, niet wat je denkt dat erachter zit.

Voorbeelden:

IK ZIE

• dat je huilt.
• dat het je precies niet meer lukt om te praten en dat je blokkeert.
• dat je heel boos bent.
• …

2 ERKEN (de emotie is er, ontken ze niet, doe niet of ze er niet is of dat ze overdreven is).

3 TOON BEGRIP

4 GA SAMEN OP ZOEK naar hoe het de volgende keer nog beter zou kunnen verlopen voor de persoon.

Als de persoon weer helemaal tot rust is gekomen en er weer ruimte voor heeft (dus niet onmiddellijk erna, maar geef ze even tijd – bij sommigen is dat een aantal minuten, bij anderen een paar uur en weer anderen hebben er misschien wel een paar dagen voor nodig).
(Dit laatste is vooral belangrijk voor leerkrachten, zorgleerkrachten, coaches, therapeuten en ook zeker ouders of alle andere personen die de persoon begeleiden. Laat dit meestal best over aan de personen die hiervoor zijn opgeleid of die de persoon heel goed kennen. Als de persoon een buitenstaander beter vertrouwt en zelf zijn of haar zegen geeft, dan kan dit uiteraard ook).

Wat is een Prikkel ID?

Een Prikkel ID is een persoonlijke kaart voor mensen die last hebben van overprikkeling — van kinderen die blokkeren in de klas tot volwassenen voor wie het plots te veel wordt.

De kaart helpt om te communiceren wanneer praten moeilijk wordt.

Op momenten van overprikkeling kan een gesprek net zorgen voor:

• extra spanning
• escalatie
• blokkeren
• nog meer prikkels

De Prikkel ID maakt het mogelijk om duidelijk te zijn zonder direct te moeten uitleggen tijdens de overprikkeling.

Het is een hulpmiddel dat rust en overzicht brengt — voor de persoon zelf én voor de omgeving.

Wie is de Prikkel ID houder?

De Prikkel ID houder is de persoon voor wie de kaart gemaakt wordt.
Voor deze persoon:

• worden er persoonlijke stappen bepaald
• worden ontprikkelmethodes gekozen
• worden afspraken gemaakt met de omgeving

De kaart is dus geen algemene oplossing, maar een persoonlijk afgestemd hulpmiddel.

Hoe werkt de kaart?

De Prikkel ID bevat:

• Persoonlijke stappen om te zakken (bijvoorbeeld: naar een stille ruimte gaan, even naar buiten, water drinken, apart zitten)
• Een unieke QR-code (per houder verschillend)
• Duidelijke communicatiesignalen

De kaart als communicatietool
De kaart kan op verschillende manieren gebruikt worden, afhankelijk van de gemaakte afspraken.

Voorbeeld jongvolwassene:

De kaart tonen (zoals een gele kaart bij voetbal) =
“Ik ben overprikkeld. Ik heb ruimte nodig.”
De kaart afgeven zoals een visitekaartje =
“Ik ben overprikkeld en heb hulp nodig om te zakken.”

Voorbeeld kind in de klas:

• De kaart op de bank leggen =
Signaal voor leerkracht: “Het is te veel. Ik wil even uit de ruimte.”

Voorbeeld tijdens een activiteit:

Een kind kan niet meedoen door een persoonlijke trigger maar kan dit niet uitleggen.
Door de kaart af te geven weet de begeleiding dat het veel is en kan er rekening mee gehouden worden.

De unieke QR-code

Elke Prikkel ID bevat een unieke QR-code.
Wanneer deze gescand wordt, geeft deze overzichtelijke informatie over de houder:

• Wat helpt om te zakken
• Wat belangrijke triggers zijn
• Welke ondersteuning gewenst is
• Contactinformatie indien nodig

Op kampen, scholen of drukke plaatsen met veel begeleiding zorgt dit voor snelle, gerichte ondersteuning.
De QR-code werkt als een EHBO-tool:
helder, overzichtelijk en afgestemd op één persoon.

Waarom de Prikkel ID?

Omdat communiceren moeilijk wordt wanneer het hoofd vol zit.
Omdat uitleggen op dat moment net extra prikkels kan geven.
Omdat duidelijkheid veiligheid geeft.
De Prikkel ID:

• voorkomt escalatie
• geeft overzicht
• maakt afspraken zichtbaar
• ondersteunt zelfstandigheid

Hoe bestellen?

De Prikkel ID wordt persoonlijk aangemaakt.
Om dit overzichtelijk te laten verlopen werken we met een stappenplan.

Stap 1 – Aanmelden via interesseformulier
Via een korte online aanmelding kan je je gegevens achterlaten.
Na registratie ontvang je verdere informatie en kom je op de lijst voor de volgende productieronde.

Stap 2 – Bestellingsbevestiging
Wanneer jouw aanvraag aan de beurt is ontvang je:

• Een bestellingsbon
• Facturatiegegevens
• Betalingsinformatie
• Na bevestiging van betaling start de persoonlijke aanmaak.

Stap 3 – Persoonlijk invulformulier

Na betaling ontvang je een uitgebreid maar overzichtelijk formulier waarin je:

• Contactgegevens invult
• Ontprikkelmethodes kiest via keuzemenu
• Persoonlijke triggers kan benoemen
• Interesses kan toevoegen
• Afspraken kan vastleggen
• Informatie kan aanpassen indien nodig

Stap 4 – Evaluatie & reflectie

Bij de Prikkel ID hoort ook een evaluatiemodule.
Hier kan je:

• aangeven wat werkte
• aangeven wat niet werkte
• reflecteren op overprikkelingsmomenten
• patronen leren herkennen

Dit is niet alleen feedback voor het systeem,
maar ook een hulpmiddel voor zelfinzicht.

Wat de Prikkel ID niet is

• Het is geen diagnose.

• Het is geen label.

• Het is geen vervanging van begeleiding.
• Het is een tool.
• Een hulpmiddel dat communicatie eenvoudiger maakt wanneer het moeilijk wordt.